Thương hiệu rượu Phú Lễ: Đâu là thực?

Thương hiệu rượu Phú Lễ: Đâu là thực?

Rượu Phú Lễ Rượu Nếp Bắc   7:19:00 AM

Trong thời gian gần đây trên địa bàn tỉnh Bến Tre xuất hiện hai DN sản xuất rượu đó là Cty thương mại Trúc Giang và Cty cổ phần sản xuất và thương mại Phú Lễ cùng mang thương hiệu: Phú Lễ. Vậy ai là chủ sở hữu thật sự của thương hiệu Phú Lễ?

Cung cấp rượu nếp nguyên chất tại TP.HCM:

 Rượu nếp 40 độ = 40.000 VNĐ/Lít; 

 Rượu nếp 45 độ= 50.000VNĐ/lit; 

 Rượu nếp 50 độ= 70.000 VNĐ/Lít. 

 Họ Và Tên : Lê Ngọc Tuân 

Email : ruounep.net@gmail.com 

Điện thoại : 0903.797.518 Đc: 46/29 Tam Bình, Phường Hiệp Bình Chánh, Q. Thủ Đức. 

Website: http://ruounep.net

Rượu Phú Lễ là một trong những mặt hàng đặc sản truyền thống của Bến Tre. Năm 1999 Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường (KHCN và MT) Bến Tre có quyết định chuyển giao toàn bộ kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ, quy trình sản xuất rượu Phú Lễ cho Cty Thương mại Trúc Giang. Bà Trần Thị Lan, đại diện tổ hợp tác nấu rượu tại Xã Phú Lễ cho biết: Khi Sở KHCN và MT chuyển giao toàn bộ cho Cty thương mại Trúc Giang có phân xưởng đóng chai tại thị xã Bến Tre sản xuất và đăng ký nhãn hiệu thì DN này đã không thực hiện đúng những thoả thuận với người dân nấu rượu tại xã Phú Lễ. Nhiều người dân xã Phú Lễ bức xúc: “Sau khi Cty thương mại Trúc Giang được Cục Sở hữu công nghiệp cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu hàng hoá mang tên Phú Lễ thì Cty này đã bỏ rơi hầu hết tất cả các hộ dân có nghề nấu rượu tại xã Phú Lễ mà trước đây DN này đã từng cam kết thu mua sản phẩm của họ làm ra. Trong khi đó sản lượng hàng hoá mang tên rượu Phú Lễ của DN này tăng bình quân 20 - 30%, vậy nguồn gốc và chất lượng những chai rượu mang tên Phú Lễ của DN này làm ra từnguồn nguyên liệu ở đâu?”

DN băn khoăn

Tháng 7/2004Cty Cổ phần sản xuất và thương mại Phú Lễ được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre cấp giấy CNĐKKD số 5503-000016. DN này đã đầu tư xây dựng nhà xưởng sản xuất rượu đế mang thương hiệu "Phú Lễ-Ba Tri" tại làng Phú Lễ nỗi tiếng. Oâng Trần Anh Thuy, GĐ Cty Cổ phần SX -TM Phú Lễ cho biết: “Mục đích của chúng tôi mong muốn là quyết tâm phục hồi lại nghề nấu rượu và nâng cao chất lượng do người dân địa phương xã Phú Lễ làm ra. Tạo thêm công ăn việc làm cho họ. Cty chúng tôi đã xin phép UBND xã Phú Lễ và huyện Ba Tri được sử dụng tên địa danh vào nhãn hiệu hàng hoá." Ông Hồ Văn Chiến- Chủ tịch xã Phú Lễcho biết: "từ trước đến nay chúng tôi chưa hề cho phép Cty, tổ chức cá nhân nào sử dụng địa danh Phú Lễ ngoài Cty Cổ phần sản xuất và thương mại Phú Lễ. Vừa qua tất cả các tổ viên trong tổ hợp tác nấu rượu xã Phú Lễ đều yêu cầu Cty thương mại Trúc Giang trả lại tên "Phú Lễ" cho người dân địa phương”

Cty Cổ phần SX -TM Phú Lễ cho biết đã uỷ quyền cho Cty sở hữu công nghiệp - văn phòng phía nam nộp đơn xin đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá được Cục sở hữu trí tuệ chấp nhận hồ sơ (về mặt hình thức) theo số hiệu 7518/ĐKSH ngày ưu tiên là ngày 09/08/2004. Ông Trần Anh Thuy băn khoăn rằng: Để hoàn tất về mặt pháp lý của nhãn hiệu rượu đế Phú Lễ - Ba Tri trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Cty chúng tôi muốn được lắng nghe ý kiến của các cơ quan ban ngành liên quan về việc nhãn hiệu rượu đế Phú Lễ của Cty Thương mại Trúc Giang đang lưu hành trên thị trường mà theo chúng tôi được biết đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hoá từ năm 2001, để khi sản phẩm rượu đế Phú Lễ - Ba Tri của cty chúng tôi tung ra thị trường tránh trường hợp tranh chấp nhãn hiệu và làm mất uy tín của hai DN.

Ông Nguyễn Văn Thới, Phó Chủ tịch UBND Huyện BaTri nhận xét: Xã Phú Lễ nằm trong đơn vị hành chánh của huyện BaTri, UBND huyện ủng hộ Cty cổ phần sản xuất và thương mại Phú Lễ sử dụng tên địa danh Phú Lễ - BaTri cho nhãn hiệu sản phẩm của mình nhằm khôi phục lại truyền thống rượu Phú Lễ tại Làng nghề xã Phú Lễ.

Thành Trung

Hương vị Phú Lễ

Hương vị Phú Lễ

Rượu Phú Lễ Rượu Nếp Bắc   12:36:00 AM

Chuyện kể rằng ngày xưa, cả Nam kỳ lục tỉnh chỉ có cha con nhà Hội đồng Trạch là ông Trần Trinh Trạch và Trần Trinh Huy – cậu Ba Huy, Công tử Bạc Liêu- là có quyền kháp (nấu) rượu đế. Còn như tá điền kháp rượu lậu mà địa chủ biết thì chỉ còn nước đập lò bỏ xứ tha hương. 

 “Nước mắt quê hương” đã đóng chai, có nhãn hiệu. Ảnh: M.A.

Chuyện bây giờ, nghe lạ là cả tỉnh Bến Tre đang dốc lòng khôi phục lại rượu Phú Lễ (Ba Tri) truyền thống nức tiếng bấy lâu.

Từ chuyện phục hồi “nước mắt quê hương”

Kỹ sư Trương Minh Nhựt –Giám đốc Sở KH&CN Bến Tre- là một người con xứ dừa, anh biết thưởng thức và “hâm mộ” thứ thần tửu quê mình từ thuở rượu phải kháp lén, giấu giếm ngoài bưng, đìa vì sợ du kích xã phạt. Chuyển sang thời kinh tế thị trường, rượu đế Phú Lễ trở lại với người tiêu dùng và được dân miền Tây chấp nhận một cách tự nhiên, sánh ngang các loại đế Gò Đen (Long An), Bàu Đá (Bình Định), Xuân Thạnh (Trà Vinh).

Chỉ riêng tại xã Phú Lễ, đã có 100 hộ nông dân kháp rượu đế nếp chuyên nghiệp ba bốn đời, mỗi ngày cho ra thị trường khoảng 2.000 lít rượu, đó là chưa kể hàng trăm hộ dân khác cũng tham gia thị trường mấy năm trở lại đây, khi đế Phú Lễ phục hồi danh tiếng. Chính vì vậy, “bài” hồ men rượu (“bài” hồ men: tiếng địa phương chỉ một hợp chất riêng do người dân tự pha chế làm men kháp rượu) tạo hương vị đặc trưng của Phú Lễ có thời điểm bị mai một do khuynh hướng hạ giá thành, nếp đôi khi còn bị thay bằng gạo…

Bức xúc trước nguy cơ “nước mắt quê hương” mình bị mất phẩm chất, anh Nhựt và các kỹ sư khác ở Sở KH&CN Bến Tre đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Dự án khôi phục và nâng cao chất lượng rượu Phú Lễ”, trong đó chú trọng việc sưu tầm, chọn lọc và khôi phục kỹ thuật lên men để từ đó chuẩn hóa chất lượng rượu. Sau 18 tháng nghiên cứu với kinh phí 77 triệu đồng, “bài” hồ men “chuẩn” được định hình như sau: gạo lức xay thành bột, phối trộn với nhiều vị thuốc như trần bì, quế khâu, đinh hương, đại hồi, quế chi… cộng thêm các loại lá rau răm, nhãn lồng, tai vị, tiêu sọ, muồng, trầu lương… theo liều lượng thích hợp.

Các vị thuốc trên được xay nhuyễn, trộn bột gạo lức, nhồi chung với cám, vo thành viên hồ men. Công đoạn ủ men cũng được chuẩn hóa trong 3 ngày, phủ trấu lên bề mặt nguyên liệu, đậy chiếu cói rồi phơi khô trong bóng râm. Từ “bài” hồ men “dự án” này, người ta trộn theo tỷ lệ với 18 lít nếp mùa Ba Tri chánh hiệu, khi đưa vào lò kháp sẽ cho ra đúng 9 lít đế nếp nguyên chất từ 40 độ đến 62 độ.

Đến “Tổ hợp tác” lạ đời

Có “bài” hồ men “chuẩn” rồi, “nhà nước”, ở đây là UBND xã Phú Lễ, bắt đầu lựa chọn “đối tác” cho mình, đó là 25 hộ “nhà nông” có kinh nghiệm để lập ra một tổ chức có lẽ chưa có tiền lệ ở miền Tây: “Tổ hợp tác nấu rượu Phú Lễ”.

Một lò kháp rượu được Công ty SXTM Phú Lễ đầu tư vốn. 

                                             Ảnh: M.A.

Xem qua Quyết định thành lập tổ hợp tác, thấy lạ mà vui: cũng “Căn cứ luật tổ chức HĐND và UBND”, cũng “Căn cứ yêu cầu thực tế địa phương”, cũng “xét năng lực” của từng cá nhân…, nhưng cái chất nông dân trong quyết định vẫn làm ai nấy thêm yêu thương những con người một nắng hai sương, đó là việc UBND xã Phú Lễ quyết định: Nay thành lập tổ hợp tác nấu rượu gồm…; Các “ông bà” có tên căn cứ quyết định thi hành! Các “ông bà” ở đây, có thể kể ra những cái tên mộc mạc đã hàng chục năm gắn bó nghề kháp rượu như Trần Thị Măng, Huỳnh Thị Lượm, Hồ Văn Sại, Nguyễn Văn Xê, Huỳnh Thị Gái… , và tất cả đều nghèo!

Con đường làng rợp bóng dừa dẫn đến nhà ông lão Ba Vân (ấp Phú Thạnh) lúc nào cũng sực nức men rượu. Năm nay tròm trèm 80 nhưng trông lão vẫn còn khỏe mạnh lắm. Chính nhờ “bài” hồ men truyền thống của gia đình mà mấy thế hệ con cháu của lão Ba vẫn giữ được chất lượng rượu nếp thơm ngon.

Lão Ba Vân kể: “Thời Pháp thì trốn chui trốn nhủi kháp tuốt trong đồng Lạc Địa, bị bắt là coi như vừa chịu tiền phạt, vừa bị lập “ăn-kết” (biên bản) rồi còn bị bắt bỏ bót nữa. Sang thời Mỹ thì chiến sự tùm lum, không làm ăn gì được. Còn sau giải phóng một thời gian, do thiếu gạo nên việc nấu rượu bị cấm, du kích xã mà bắt được coi như “tiêu” nhưng bây giờ thì ngon à nghen!”.

Cái sự “ngon à nghen”, theo lời lão Ba Vân, không chi khác ngoài chuyện con cháu của lão bây giờ được làm xã viên… kháp rượu. Có “bài” hồ men làm “bí kíp”, lão Ba Vân như người sống trên mây, nhất là mỗi khi cán bộ xã, cán bộ huyện hay “mấy anh trên tỉnh” về xin học hỏi.

Bấm đốt ngón tay, lão Ba Vân tính: “Mấy chú nghĩ coi, cứ 18 lít nếp chỉ cho được 9 lít rượu thì giá rượu trên chục ngàn một lít đâu có mắc lắm. Bây giờ lượng nếp mùa Ba Tri sản xuất ra không đủ cho kháp rượu nữa rồi. Nhưng tụi tui quyết giữ chất lượng, chỉ sản xuất vừa đủ chớ không vì số lượng mà bỏ quên chất lượng đâu nghen!”.

Nhà buôn và nhà báo hợp tác

Việc đưa “nước mắt quê hương” đi xa khỏi vùng đất ba đảo dừa xanh này xuất phát từ ý tưởng của một nhà… báo. Anh tên Trần Công Tạo –Trưởng phòng Công tác bạn đọc, báo Đồng Khởi, Bến Tre. Nhiều năm ngồi tiếp bạn đọc, anh Tạo gặp vô số ý kiến của nông dân Ba Tri thắc mắc vì sao rượu Phú Lễ của họ không bước ra ngoài tỉnh được?

Trong một lần trả lời bạn đọc, anh Tạo có nói sở dĩ rượu chưa được nổi tiếng bởi việc quảng bá còn yếu. Đem trăn trở của một nhà báo ra tâm sự với các nhà buôn quen, anh Tạo nhận được sự đồng cảm của một doanh nghiệp đồng hương đang phát đạt tại TPHCM.

Và rồi một xưởng đóng chai ra đời (Cty cổ phần SXTM Phú Lễ), thu mua toàn bộ rượu của các xã viên kháp rượu ở Phú Lễ. Tiêu chuẩn bao tiêu của họ cũng đơn giản: chất lượng rượu kháp ra phải đồng đều, có sự giám sát của các đoàn thể xã (phụ nữ, nông dân) để giữ tiếng thơm. Phải sử dụng một “bài” hồ men đồng nhất do các nhà khoa học xác định, phải dùng đúng loại nếp mùa trên đồng ruộng Ba Tri và phải đóng chai tại Phú Lễ, cái nôi của nghề kháp.

Khỏi phải nói về sự hài lòng của “nhà nước” khi mà bỗng dưng, sau hàng trăm năm, sản phẩm đặc trưng của Ba Tri được đóng chai và đăng ký thương hiệu. Bước đầu, đã có vài chục lao động nông nhàn được giải quyết việc làm do sự ra đời của xưởng đóng chai.

Để gắn kết các xã viên với xưởng, ông Trần Anh Thuy –Giám đốc Công ty Cổ phần SXTM Phú Lễ- cho biết: “Chúng tôi đã mua trữ hàng ngàn giạ nếp mùa để chủ động nguyên liệu cung cấp cho các xã viên kháp rượu nhằm bình ổn giá và để cho xã viên nghèo yên tâm hơn.

Rượu Phú Lễ - Ba Tri khi ra đời sẽ có mặt trong hệ thống phân phối của công ty chúng tôi trên toàn quốc”. Song, mọi chuyện còn phải kể đến tâm huyết của nhà báo Trần Công Tạo và nhà buôn Trần Anh Thuy khi họ “hùn” nhau cho 5 xã viên kháp rượu ở Phú Lễ mượn 20 triệu/người để xây các lò kháp đúng tiêu chuẩn… của ông bà để lại.

Nhớ chuyện xưa, lão nông Ba Vân tâm sự: “Chuyện ở Phú Lễ quê tui, nếu Công tử Bạc Liêu có sống dậy, ổng cũng phải nghiêng mình mà bái phục!”. 

DƯƠNG MINH ANH
Cung cấp rượu nếp nguyên chất tại TP.HCM:
Rượu nếp 40 độ = 40.000 VNĐ/Lít;
Rượu nếp 45 độ= 50.000VNĐ/lit;
Rượu nếp 50 độ= 70.000 VNĐ/Lít. 

Vận chuyển: Vận chuyển miễn phí tại  Sài Gòn nếu mua từ 10 lít trở lên. Số lượng nhỏ hơn hoặc bạn không ở Sài Gòn vui lòng đến tận nơi lấy hoặc liên hệ.

Họ Và Tên : Lê Ngọc Tuân
Email : ruounep.net@gmail.com
Điện thoại : 0903.797.518

Đc:  46/29 Tam Bình, Phường Hiệp Bình Chánh, Q. Thủ Đức.

http://ruounep.net

Rượu Phú Lễ

Rượu Phú Lễ

Rượu Phú Lễ Rượu Nếp Bắc   8:02:00 PM

Phú Lễ là 1 xã thuần nông của huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Đất đai nơi đây trù phú, mênh mông, người nơi đây chân chất, hiền hòa, trọng lễ nghĩa. Ngoài ngôi đình cổ kính đã được công nhận là Di tích quốc gia, người ta còn biết đến Phú Lễ qua 1 sản vật địa phương từ lâu rất nổi tiếng. Đó là rượu Phú Lễ, thứ rượu nồng đậm, thơm ngon, nặng ''đô'' nhưng không gây nhức đầu.

Quy trình kháp rượu ở Phú Lễ cũng tương tự như các nơi khác. Trước tiên là nấu cơm nếp lứt, không chà trắng, loại càng dẻo càng ngon. Cứ một giạ nếp thì nấu với 20 lít nước giếng ngọt, chờ cho nước sôi mới trút nếp vô, lấy đũa bếp sơ lên vài dạo, vừa cạn thì đậy vung, bớt than, ghế chừng 1 giờ thì chín, gọi là cơm. Đổ cơm ra tấm chiếu cói, banh mỏng cho mau nguội. Kế đó cho hồ men vào trộn đều. Hồi xưa người Phú Lễ bỏ hồ men này ở các tiệm thuốc Bắc trên chợ huyện, còn ngày nay thì có bán thứ làm sẵn bằng cám gạo từng bịch nửa ký.

Men rượu làng Phú Lễ - nhà chú Bảy, ảnh: RuoungonVietNam.com

Xong cho vào tĩn sành để ủ nơi thoáng mát, hơi râm tối và không đậy nắp, nếu đậy con men sẽ chết vì thiếu không khí. Sau 3 ngày 3 đêm thì dậy men, còn gọi là phát cơm. Lúc đó trong cơm đã xăm xắp nước, người nhiều kinh nghiệm chỉ cần nghe mùi thơm hăng là biết mẻ này sẽ trúng, còn như chua len lét thì kháp ấy thế nào cũng thất. Kế là chan, nghĩa là lại đổ nước giếng vào cơm lần nữa. Cứ 1 giạ ban đầu lại chan vô 20 lít nước. Tùy theo nếp trong hay đục mà tăng giảm, nhão quá thì rượu lạt mà đặc quá thì nấu khét đít, hư rượu. Sau khi chan, tĩn mới được đậy nắp đẽo bằng thân cây gòn. Ủ như vậy càng lâu càng ngon, xưa thì mươi ngày, nay thì chừng 5-6 ngày là được. Bấy giờ cơm đã được gọi là cơm rượu.

Lên kháp, trút cơm rượu vô trả, đậy kín rồi nổi lửa. Muốn ngon phải chụm liu riu đều lửa. Áp quá, yếu quá hay lúc áp lúc yếu cũng làm cho thành phẩm không như ý, có khi còn thất rượu nữa. Trên nắp trả có 3 ống nhôm dẫn hơi rượu đi qua 1 bồn nước lạnh lớn. Hơi rượu gặp lạnh sẽ ngưng tụ thành chất lỏng rồi nhểu xuống đầu ống mé bên kia, ấy là… rượu vậy! Khi kháp trúng rượu chảy re re xuống chai lít thấy ham, còn như thất thì chúng loỏng toỏng từng giọt phát rầu. Phải chăng vì vậy mà người ta đã hình tượng hóa chúng là "Nước mắt quê hương"?

Lò nấu rượu Phú Lễ - nhà anh bảy Cường, ảnh: RuoungonVietNam.com

Lấy rượu mỗi lần 3 chai, lứa đầu kêu là rượu Hàn nàm, rất dễ uống nhất là khi còn âm ấm, nhưng nồng độ của nó thì kinh khủng, chỉ 1 ly xây chừng là… nhào! 3 chai kế gọi là rượu 6, 3 chai hiệp 3 là rượu 9. Cả 3 thứ này hòa lại với nhau thành 9 lít rượu ngon. Nếu thấy bọt còn tốt người ta lấy thêm lít thứ 10 nữa rồi thôi, cất kháp.

Hiện nay trên thị trường thấy có những chai rượu ngâm cái củ chi chi tựa như là củ cải đèo, nước rượu màu đỏ, có đóng nút, vô hộp đẹp đẽ, dán nhãn là Rượu Phú Lễ nhưng đó chỉ là đồ nhái mà thôi. Người Phú Lễ tuyên bố mạnh mẽ rằng họ chưa hề cho ra đời những sản phẩm dở Tây dở Tàu như vậy. Ở đây người ta chỉ quen kháp rồi bán cho chòm xóm thôn lân, nhà ai có cưới hỏi thì đến đặt, bà con xứ xa có dịp đến thì nếm thử 1 lần rồi nhớ mãi không quên.

Theo thiển ý của tôi, rượu Phú Lễ có hương vị đặc biệt vì 3 lẽ:

- Thứ nhất là nước. Chỉ có mạch nước Trời cho múc lên từ những cái giếng đất quê mùa xứ Phú Lễ để nấu cơm chan nếp mới tạo ra được cái ngon đó. Bằng chứng là con gái Phú Lễ trước khi lấy chồng đều được cha mẹ dạy cho nghề hộ thân. Nhưng về nơi khác cô dâu ấy không thể nào làm ra thứ rượu giống như nơi quê cha đất tổ của mình.

- Thứ nhì là nếp. Rượu Phú Lễ chỉ có thể kháp bằng chính thứ nếp trồng trên đồng đất Phú Lễ mà thôi. Từng có vài nhà kháp thử bằng nếp nơi khác nhưng kết quả không bằng. Người ta bảo, rượu ngon lấy tới 10 lít vẫn ngon, còn dở thì chỉ 6 mà dở vẫn hoàn dở.

- Thứ 3, theo suy nghĩ lẩm cẩm của tôi, rượu Phú Lễ ngon còn do ở những chiếc tĩn ủ cơm nữa. Những chiếc tĩn cổ lỗ hàng trăm năm tuổi cha truyền con nối, được giữ gìn cẩn thận, mấy thế hệ cứ xài đi xài lại, biết đâu còn lưu lại 1 giống men vi sinh nào đó mà mắt thường không trông thấy được? Điều này do tôi liên tưởng đến những chiếc giỏ hái nho vùng Bordeaux bên Pháp. Nói chi Tây u, chỉ lên Tây… Nguyên thôi, thử đổi trăm cái chóe sành mới lấy cái chóe rượu cần gia bảo ông cha truyền lại coi họ có đồng ý đổi không thì biết.

Ngày Tết về vùng quê giàu nhân nghĩa Phú Lễ thưởng thức chút hương nồng được chắt lọc từ nắng sớm vụ Xuân đến mưa chiều mùa Hạ, từ tiếng ùm oạp xách nước đêm trăng đến giọng ù ù trấu chụm ấm nồng hơi sương sớm. Trong ấy có tình quê em gái nhỏ, có tiếng con chìa vôi có ca có kệ trên nhành, có cụ ông đẹp lão, cụ bà móm mém miệng trầu tươi. Có khói đốt phân bò đâu đây ngai ngái. Nhứt là có mùi mồ hôi của nàng thôn nữ mười tám đôi mươi. Tất cả đều lung linh hương sắc cuộc đời, đủ khiến mặc khách tao nhân phải bật thốt lên: "Cuộc đời ơi tươi đẹp quá" với bao đê mê trong men nồng Phú Lễ.